Door Pieter Gysel Meer uit de zon 24-07-2018

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig, en wat is de kostprijs?

Hoeveel zonnepanelen laat je best op je dak installeren voor een optimaal rendement? En hoeveel bedraagt de kostprijs? We helpen je met dit artikel de berekening maken van het ideale aantal zonnepanelen voor jouw situatie én de bijhorende kostprijs.

Waarom kiezen voor zonnepanelen?

Zonnepanelen op je woning voorzien jou van gratis groene stroom als de zon schijnt. Werk je overdag van thuis uit en laat je dan ook jouw wasmachine of vaatwasmachine op volle toeren draaien? Dan wordt de geproduceerde zonne-energie meteen ingezet om jouw elektrische toestellen te laten werken. Je verbruikt op dat moment geen spatje energie van het elektriciteitsnet, en je factuur zal dan ook aanzienlijk dalen.

Produceren je zonnepanelen op sommige momenten meer dan dat je op datzelfde ogenblik verbruikt? Dan vloeit de ‘overtollige’ stroom naar het reguliere elektriciteitsnet. Hiervoor krijg je een vergoeding van jouw energieleverancier volgens het injectietarief. Wanneer je op een later moment stroom afneemt van het net betaal je het normale afnametarief. Die prijs ligt per kilowattuur echter hoger dan het injectietarief omdat hierin ook de distributie- en transportkosten, bijdragen, heffingen en btw worden verrekend. 

Om zoveel mogelijk eigen groene stroom te verbruiken is een combinatie zonnepanelen met thuisbatterij de ideale oplossing. Een thuisbatterij zal je nooit helemaal onafhankelijk maken van het net, want op donkere dagen zul je nog steeds stroom moeten afnemen. Wel kan een thuisbatterij de afname beperken. De stroom die tijdens de dag wordt opgewekt, maar niet meteen verbruikt wordt, vloeit dan niet terug naar het elektriciteitsnet. Ze wordt daarentegen netjes in de thuisbatterij opgeslagen, zodat je ze ‘s avonds of op grijze dagen kan benutten. Hoeveel stroom je dagelijks kunt opslaan is afhankelijk van de opslagcapaciteit van de thuisbatterij, het aantal zonnepanelen en het weer. 

Hoe bereken je het ideale aantal zonnepanelen?

Het lijkt verleidelijk om je volledige dakoppervlakte vol te leggen met zonnepanelen om zoveel mogelijk stroom op te wekken. Toch is het erg belangrijk om de hoeveelheid zonnepanelen goed af te stemmen op je toekomstig verbruikspatroon en in welke mate je jouw zelfverbruik wilt optimaliseren met een thuisbatterij

Hoe groter de zonne-installatie en hoe omvangrijker het vermogen van de omvormer(s), hoe meer stroom je produceert. Maar zonder thuisbatterij, heeft dit weinig nut. Alle extra stroom die je niet verbruikt, vloeit dan gewoon door naar het net tegen een lager tarief dan jij betaalt als je stroom afneemt.

Om de uiteindelijke berekening te maken, en de optimale combinatie zonnepanelen te kiezen, krijg je de hulp van een ervaren installateur. Om zelf al een inschatting te kunnen maken, volg je volgende stappen:

Wat is de omvang van je stroomverbruik?

Het elektriciteitsverbruik van een gemiddeld gezin is ongeveer 3.500 kWh per jaar. Check op je elektriciteitsrekening of dit voor jouw gezin ook het geval is, want het is je exacte verbruik dat je nodig hebt om het aantal zonnepanelen te berekenen dat bij jouw gezin past. 

Kijk ook vooruit: heb je plannen om energiebesparende maatregelen te nemen? Dan zullen wat minder panelen volstaan. Ben je van plan een elektrische wagen aan te schaffen of aan gezinsuitbreiding te doen? Dan heb je net meer panelen nodig. Op basis van historische verbruiksgegevens simuleren onze experts hoe je toekomstig verbruikspatroon op zijn plaats zal vallen in de verschillende scenario’s.

Welk rendement bezorgen zonnepanelen je?

In de optimale situatie is je dak naar het zuiden gericht en heeft het een hellingsgraad van ongeveer 35°. Hoe meer het deze oriëntatie benadert, hoe hoger het rendement van je panelen zal zijn.

De beschikbare oppervlakte van je dak is van groot belang. Zorgen enkele dakramen ervoor dat je niet het volledige dak ter beschikking hebt? Wie weet kunnen hoogrendementspanelen hier een oplossing bieden. Deze zonnepanelen zijn iets duurder in aankoop, maar hebben een hogere opbrengst per paneel.

Veroorzaakt een schoorsteen mogelijk een paar uur per dag een schaduw over één of meerdere panelen? Weet dan dat een zonnepaneel uitgerust met een Power Optimizer het maximum uit dit paneel zal halen en de totale opbrengst van je installatie niet negatief zal beïnvloeden.

Een thuisbatterij helpt je besparen doordat je zelfverbruik hoger ligt, maar ook omdat je pieken kunt vermijden. Hierdoor worden oost-west-opstellingen van zonnepanelen interessant! Start de dag met een hogere productie en vermijd een enorme piekproductie op de middag, wanneer je de opgewekte energie toch niet meteen kunt verbruiken. En wanneer ‘s avonds de zon ondergaat, levert de zon met deze opstelling nog een mooie opbrengst op.

Wat is de gemiddelde opbrengst van een zonnepaneel?

We drukken het vermogen van een zonnepaneel uit via de term Wattpiek (Wp). Dit gaat om het vermogen in de meest ideale en zonnige omstandigheden. Een zonnepaneel van 330 à 360 Wp zal in het Belgische klimaat nooit dat ideale vermogen halen. Regenachtige of bewolkte dagen gooien soms roet in het eten. Daarom maken we gebruik van een omrekenfactor van 0,89 (bepaald door de VREG) om de echte opbrengst van een paneel te berekenen.

Een zonnepaneel van 290 Wp zal dus per jaar 261 kWh (290 Wp x 0,9 = 261 kWh) opleveren. Beantwoordt jouw jaarverbruik dus aan het gemiddelde van 3.500 kWh, dan zul je minstens 13 (13 x 261 kWh = 3.393 kWh) zonnepanelen op je dak moeten installeren om voor het merendeel van je eigen verbruik in te staan.

Hoeveel zonnepanelen heb jij nodig?

Onderstaande voorbeelden tonen hoeveel zonnepanelen je gemiddeld nodig had bij een standaard daksituatie (zuidgericht, 30 graden hellingsgraad, bekleding met pannen, maximaal 2 verdiepingen).

GezinssamenstellingGemiddeld jaarlijks verbruikAantal zonnepanelen nodigInschatting van de kostprijs
Alleenstaand1900 kWh82850 euro (incl. btw)
Samenwonend2500 kWh103339 euro (incl. btw)
Klein gezin3800 kWh164873 euro (incl. btw)
Groot gezin5600 kWh246671,79 euro (incl. btw)

Door het voordeel van de terugdraaiende teller was er voor 2021 weinig reden om naast zonnepanelen ook te investeren in een thuisbatterij. De teller liep namelijk wanneer je meer energie verbruikte dan je produceerde en draaide terug wanneer je meer energie produceerde dan verbruikte. Een thuisbatterij was meestal een leuk, maar duur hebbedingetje dat je kon beschermen tegen een black-out.

Kies je vandaag echter terecht voor een combinatie zonnepanelen met thuisbatterij? Dan wordt het aantal panelen berekend op hoeveel stroom je rechtstreeks kunt afnemen. Meestal heb je dan iets minder zonnepanelen nodig, die wel worden aangevuld met een thuisbatterij én een hybride omvormer. Deze omvormer optimaliseert de energiestromen tussen jouw zonnepanelen en thuisbatterij afhankelijk van je verbruikspatroon waardoor je minder zal moeten afnemen van het net. De totale kostprijs ligt hoger, maar doordat je nog minder stroom moet afnemen van het net én in combinatie met de premie van de Vlaamse Overheid, duikt de terugverdientijd van het totale kostenplaatje onder de tien jaar.

Wil je graag zelf instaan voor je elektriciteitsproductie dankzij zonnepanelen?

Ontdek dan zeker het interessante aanbod van Eneco. Bereken je persoonlijke offerte hier.